⚜️ 📜 ⚜️
Osmanlı Yangın Tarİhİnİn İlk Yazılı Kanunnamesİ
SULTAN III. MURAD'IN TARİHİ YANGIN FERMANI
12 Mart 1579 (Hicri 13 Zilhicce 986) • İstanbul'un Ahşap Yapılaşması ve Yangınla Mücadelenin İlk Fermanı
🏚️
1509 "Küçük Kıyamet" ve Ahşap Şehrin Doğuşu
Yıl 1509, yer İstanbul. Hadise; tarihe “küçük kıyamet” (Kıyamet-i Suğra) olarak geçen büyük deprem... Depremin ardından yıkılan taş binaların yerine evler hızla ve ağırlıklı olarak ahşaptan inşa edilmeye başlandı. Fakat sokaklar daracıktı ve o daracık sokaklarda sağlı sollu sıralanan ahşap evler, bu kez şehri yepyeni ve çok daha yıkıcı bir tehditle karşı karşıya bıraktı: Yangın...
Bu büyük tehdit tez vakitte hayata geçti ve İstanbul, yüzyıllar boyunca sürecek dehşetli yangın felaketlerine sahne oldu.
🔥
Cibali Yangınları ve Rüzgârın Yaydığı Felaket
Yangınlar genellikle Cibali'de başlardı. Birçok yanıcı ve parlayıcı maddenin gemilere yüklendiği ya da indirildiği iskeleler vardı çünkü Cibali'de. Rüzgârın yönü, yangının yayılacağı semtleri belirlerdi adeta.
“Unkapanı, Fatih, Aksaray yönünde ya da Kapalıçarşı'yı da yakarak Sultanahmet'e doğru yönelerek ilerleyen yangın, hızlı ve kolay yayılırken; güzelim Osmanlı mahalleleri, alevlerin ardından birer birer şehirden silinirdi.”
⚖️
12 Mart 1579 Tarihli Fermanın Hükümleri
Şehri tehdit eden alevler karşısında Padişah III. Murad'ın 12 Mart 1579 tarihli fermanıyla Osmanlı tarihinde yangına karşı ilk kez kanuni zorunluluklar ve hane halkı sorumlulukları getirilmiştir:
🪜 1. Fıçı ve Merdiven Bulundurma Zorunluluğu
Herkes evinde binanın damına kadar uzanabilen sağlam birer merdiven ile birer büyük fıçı dolusu su bulundurmaya mecbur tutulmuştur.
🤝 2. İmece Usulü İlk Müdahale Mecburiyeti
Bir yangın vukuunda bütün aile efradı; Yeniçerilerle halk yetişinceye kadar el birliği yaparak yangını söndürmeye kanunen mecbur edilmiştir.
Tarihi Arşiv Belgesi
FERMAN III. MURAD'TAN
🔍 Sultan III. Murad'ın 12 Mart 1579 tarihli orijinal ferman belgesi (Büyütmek için üzerine tıklayınız)
